Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davası nasıl açılır sorusuna Av. Ömer KARTAL şöyle cevap vermektedir.                    

(Av. Ömer KARTAL’IN web sitesinden alıntıdır.)

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanmalar Türk Medeni Kanun tarafından düzenlenmiş hükümlerdir. Çekişmeli boşanmalar; eşler evlilik birliğinin temelden sarsılması hükmü hariç Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen diğer hükümler sebebiyle ayrılabilir veya velayet, nafaka, maddi tazminat ve manevi tazminat konusunda anlaşmazlık olursa çekişmeli boşanma davası açılır. Çekişmeli boşanma davaları tek tarafın dava açmasıyla olur. Çekişmeli boşanma süresince tanıkların, delillerin, ispatların, bilirkişi raporlarının önemi çok önem arz eder. Örneğin aldatma sürecinde gerçeğin ortaya çıkması için mahkemeye sunulan fotoğraf, video ve hukuka uygun delillerin olması boşanma süreci için en büyük yol kat ettirici ve sonucu hızlandırıcı etkendir. İzmir dedektiflik A.Ş. olarak hukuka uygun olarak topladığımız kanıtlar boşanma davalarında delil olarak kullanıla bilinecek nitelikte olup beş yıl süresince geçerliliğini taşımaktadır.

Taraflardan birisi boşanmak istediğini gerekli dilekçeler ile belirtip Aile Mahkemesi’ne yok ise Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak belirtir. Tarafların birisi lafının üstünde durmak gereklidir. Taraflardan ikisi de boşanmak isterse bu çekişmeli değil anlaşmalı bir boşanma davası olacaktır. Bir ayrıntıya daha yer vermek gerekirse çekişmeli olarak başlayan bir boşanma davası davanın seyrine göre anlaşmalı hale gelebilir. Dava açıldıktan sonra karşı taraf hatasını kabul edip boşanmayı kabul eder ve taraflar aralarında maddi tazminat, manevi tazminat, nafaka, velayet gibi konularda anlaşırsa çekişmeli olarak açılan boşanma davası anlaşmalı bir boşanma davasına dönüşerek sona ermiş olur.

Çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanma davalarına nazaran çok daha uzun sürmektedir. Kalabalık nüfuslu illerde ise mahkemelerin iş yoğunluğu fazla olduğundan dolayı çekişmeli boşanma davaları daha da uzun sürer. Tecrübemize göre bir genelleme yapmak gerekirse anlaşmalı boşanma davaları iki üç ay içinde sonuçlanırken, çekişmeli boşanma davaları bir buçuk iki sene civarı sürebiliyor. Hele de taraflar maddi tazminat, manevi tazminat, nafaka, malların bölüşülmesi, çocukların velayeti derken çok daha uzun sürebiliyor.

Çekişmeli boşanma sebepleri Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen 161, 162, 163, 164, 165 sayılı kanunlarda belirtilmiştir.

Türk Medeni Kanunu madde 161 Zina: ‘’Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.’’

Türk Medeni Kanunu madde 162 Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış: ‘’Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.’’

Türk Medeni Kanunu madde 163 Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme: ‘’ Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir.’’

Türk Medeni Kanunu madde 164 Terk: ‘’ Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.’’

Türk Medeni Kanunu madde 165 Akıl hastalığı: ’’ Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.’’

Bu maddeler sebebiyle olduğu gibi Türk Medeni Kanunu madde 166 dan da anlaşılamadığı takdirde evlilik birliğinin temelden sarsılması hükümleri gereğince boşanma davası çekişmeli olarak açılabilir.

Türk Medeni Kanunu madde 166 Evlilik birliğinin temelden sarsılması: ‘’ Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir. Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz. Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak üç yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir. ''